0
現代数学解説
文献あり

p進Lerch transcendent

29
0
$$\newcommand{adari}[0]{\mathrm{adari}} \newcommand{adari}[0]{\mathrm{adari}} \newcommand{adgari}[0]{\mathrm{adgari}} \newcommand{al}[0]{\mathrm{al}} \newcommand{amit}[0]{\mathrm{amit}} \newcommand{anit}[0]{\boldsymbol{anit}} \newcommand{anit}[0]{\mathrm{anit}} \newcommand{answamu}[0]{\mathrm{answamu}} \newcommand{anti}[0]{\mathrm{anti}} \newcommand{ari}[0]{\mathrm{ari}} \newcommand{ARI}[0]{\mathrm{ARI}} \newcommand{ARI}[0]{\mathrm{ARI}} \newcommand{arit}[0]{\mathrm{arit}} \newcommand{as}[0]{\mathrm{as}} \newcommand{axi}[0]{\mathrm{axi}} \newcommand{axit}[0]{\mathrm{axit}} \newcommand{ba}[0]{\boldsymbol{a}} \newcommand{bb}[0]{\boldsymbol{b}} \newcommand{bc}[0]{\boldsymbol{c}} \newcommand{bd}[0]{\boldsymbol{d}} \newcommand{be}[0]{\boldsymbol{e}} \newcommand{bk}[0]{\boldsymbol{k}} \newcommand{bl}[0]{\boldsymbol{l}} \newcommand{BQ}[5]{{}_{#1}\psi_{#2}\left[\begin{matrix}#3\\#4\end{matrix};#5\right]} \newcommand{bw}[0]{\boldsymbol{w}} \newcommand{bx}[0]{\boldsymbol{x}} \newcommand{by}[0]{\boldsymbol{y}} \newcommand{calA}[0]{\mathcal{A}} \newcommand{calS}[0]{\mathcal{S}} \newcommand{CC}[0]{\mathbb{C}} \newcommand{crash}[0]{\mathrm{crash}} \newcommand{der}[0]{\mathrm{der}} \newcommand{DIFF}[0]{\mathrm{DIFF}} \newcommand{EE}[0]{\mathfrak{E}} \newcommand{Eneg}[0]{\mathfrak{E}\text{-}\mathrm{neg}} \newcommand{Enegpush}[0]{\mathfrak{E}\text{-}\mathrm{negpush}} \newcommand{Epush}[0]{\mathfrak{E}\text{-}\mathrm{push}} \newcommand{es}[0]{\mathfrak{es}} \newcommand{Esena}[0]{\mathfrak{E}\text{-}\mathrm{sena}} \newcommand{ess}[0]{\mathfrak{ess}} \newcommand{Eswap}[0]{\mathfrak{E}\text{-}\swap} \newcommand{Eter}[0]{\mathfrak{E}\text{-}\mathrm{ter}} \newcommand{expari}[0]{\mathrm{expari}} \newcommand{ez}[0]{\mathfrak{ez}} \newcommand{F}[5]{{}_{#1}F_{#2}\left[\begin{matrix}#3\\#4\end{matrix};#5\right]} \newcommand{FF}[0]{\mathbb{F}} \newcommand{fragari}[0]{\mathrm{fragari}} \newcommand{fragira}[0]{\mathrm{fragira}} \newcommand{gami}[0]{\mathrm{gami}} \newcommand{gamit}[0]{\mathrm{gamit}} \newcommand{gani}[0]{\mathrm{gani}} \newcommand{ganit}[0]{\mathrm{ganit}} \newcommand{gantar}[0]{\mathrm{gantar}} \newcommand{gari}[0]{\mathrm{gari}} \newcommand{GARI}[0]{\mathrm{GARI}} \newcommand{GARI}[0]{\mathrm{GARI}} \newcommand{garit}[0]{\mathrm{garit}} \newcommand{gaxi}[0]{\mathrm{gaxi}} \newcommand{gaxit}[0]{\mathrm{gaxit}} \newcommand{gepar}[0]{\mathrm{gepar}} \newcommand{GIFF}[0]{\mathrm{GIFF}} \newcommand{gira}[0]{\mathrm{gira}} \newcommand{girat}[0]{\mathrm{girat}} \newcommand{gush}[0]{\mathrm{gush}} \newcommand{H}[5]{{}_{#1}H_{#2}\left[\begin{matrix}#3\\#4\end{matrix};#5\right]} \newcommand{He}[0]{\mathfrak{He}} \newcommand{inv}[0]{\mathrm{inv}} \newcommand{invgami}[0]{\mathrm{invgami}} \newcommand{invgani}[0]{\mathrm{invgani}} \newcommand{invgari}[0]{\mathrm{invgari}} \newcommand{invgaxi}[0]{\mathrm{invgaxi}} \newcommand{invgira}[0]{\mathrm{invgira}} \newcommand{invmu}[0]{\mathrm{invmu}} \newcommand{ira}[0]{\mathrm{ira}} \newcommand{irat}[0]{\mathrm{irat}} \newcommand{iwat}[0]{\mathrm{iwat}} \newcommand{Li}[0]{\mathrm{Li}} \newcommand{lu}[0]{\mathrm{lu}} \newcommand{LU}[0]{\mathrm{LU}} \newcommand{maj}[0]{\mathrm{maj}} \newcommand{mantar}[0]{\mathrm{mantar}} \newcommand{MU}[0]{\mathrm{MU}} \newcommand{neg}[0]{\mathrm{neg}} \newcommand{ol}[0]{\overline} \newcommand{Omantar}[0]{\mathfrak{O}\text{-}\mathrm{mantar}} \newcommand{OO}[0]{\mathfrak{O}} \newcommand{os}[0]{\mathfrak{os}} \newcommand{oss}[0]{\mathfrak{oss}} \newcommand{oz}[0]{\mathfrak{oz}} \newcommand{pari}[0]{\mathrm{pari}} \newcommand{PP}[0]{\mathbb{P}} \newcommand{preari}[0]{\mathrm{preari}} \newcommand{preira}[0]{\mathrm{preira}} \newcommand{pus}[0]{\mathrm{pus}} \newcommand{push}[0]{\mathrm{push}} \newcommand{pusnu}[0]{\mathrm{pusnu}} \newcommand{Q}[5]{{}_{#1}\phi_{#2}\left[\begin{matrix}#3\\#4\end{matrix};#5\right]} \newcommand{QQ}[0]{\mathbb{Q}} \newcommand{ras}[0]{\mathrm{ras}} \newcommand{rash}[0]{\mathrm{rash}} \newcommand{re}[0]{\mathfrak{re}} \newcommand{ro}[0]{\mathfrak{r\ddot{o}}} \newcommand{Se}[0]{\mathfrak{Se}} \newcommand{sh}[0]{\,\text{ш}\,} \newcommand{So}[0]{\mathfrak{S\ddot{o}}} \newcommand{swamu}[0]{\mathrm{swamu}} \newcommand{swap}[0]{\mathrm{swap}} \newcommand{To}[0]{\mathfrak{T\ddot{o}}} \newcommand{ZZ}[0]{\mathbb{Z}} $$

Lerch transcendentは
\begin{align} \Phi(\lambda, s,x):=\sum_{0\leq n}\frac{\lambda^n}{(n+x)^s} \end{align}
によって定義される. 今回はその$p$進類似を定義し, その性質についてまとめたいと思う.

定義

Volkenborn積分の類似を
\begin{align} \int_{\ZZ_p}f(t)\,d\mu_{\lambda}(t):=\lim_{N\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{p^N}}\sum_{k=0}^{p^N-1}\lambda^kf(k) \end{align}
によって定義する. $\chi$を$\ZZ_p$上に拡張された法$p^m$の指標として, $s,x\in\ZZ_p,\lambda\in\CC_p$を$|\lambda-1|_p\geq 1$を満たすものとする. このとき, 指標付きの$p$進Lerch transcendentを
\begin{align} \Phi_p(\lambda,s,x;\chi):=\int_{\ZZ_p}\chi(x+t)\langle x+t\rangle^{-s}\,d\mu_{\lambda}(t) \end{align}
によって定義する. ここで, $\langle\cdot\rangle$は前の記事( p進Hurwitzゼータ関数 )でも用いたTeichmüller分解$x=\omega(x)\langle x\rangle$に現れるものである.

積分の性質

上の積分に現れた$d\mu_{\lambda}(t)$は$\ZZ_p$上の各剰余類に値を与える$p$進測度として定義される. $\lambda\in\CC_p, |\lambda-1|_p\geq 1$となるものに対し,
\begin{align} \mu_{\lambda}(a+p^N\ZZ_p):=\frac{\lambda^a}{1-\lambda^{p^N}},\qquad 0\leq a< p^N \end{align}
によって定める. これが測度であることは
\begin{align} &\sum_{j=0}^{p-1}\mu_{\lambda}(a+jp^N+p^{N+1}\ZZ_p)\\ &=\sum_{j=0}^{p-1}\frac{\lambda^{a+jp^N}}{1-\lambda^{p^{N+1}}}\\ &=\frac{\lambda^a}{1-\lambda^{p^N}}\\ &=\mu_{\lambda}(a+p^N\ZZ_p) \end{align}
となることから分かる. これを用いると
\begin{align} \int_{\ZZ_p}f(t)\,d\mu_{\lambda}(t)&=\lim_{N\to\infty}\sum_{k=0}^{p^N-1}f(k)\mu_{\lambda}(k+p^N\ZZ_p) \end{align}
と書けることが分かる.

$f$を連続関数, $\lambda\in\CC_p,|\lambda-1|_p\geq 1$とする. このとき,
\begin{align} \lambda\int_{\ZZ_p}f(t+1)\,d\mu_{\lambda}(t)=\int_{\ZZ_p}f(t)\,d\mu_{\lambda}(t)-f(0) \end{align}
が成り立つ. $\lambda\neq 0$ならば
\begin{align} \int_{\ZZ_p}f(-t)\,d\mu_{\lambda}(t)&=-\frac 1{\lambda}\int_{\ZZ_p}f(t+1)\,d\mu_{\frac 1{\lambda}}(t) \end{align}
が成り立つ. また, $p\nmid N$で$|\lambda^N-1|_p\geq 1$のとき,
\begin{align} \sum_{i=0}^{N-1}\lambda^i\int_{\ZZ_p}f(i+Nt)\,d\mu_{\lambda^N}(t)=\int_{\ZZ_p}f(t)\,d\mu_{\lambda}(t) \end{align}
が成り立つ.

1つ目の式は
\begin{align} &\lambda\int_{\ZZ_p}f(t+1)\,d\mu_{\lambda}(t)\\ &=\lim_{N\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{p^N}}\sum_{k=0}^{p^N-1}\lambda^{k+1}f(k+1)\\ &=\lim_{N\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{p^N}}\left(\sum_{k=0}^{p^N-1}\lambda^kf(k)+\lambda^{p^N}f(p^N)-f(0)\right)\\ &=\int_{\ZZ_p}f(t)\,d\mu_{\lambda}(t)-f(0) \end{align}
と示される. ここで, $f(p^N)\to f(0),\quad N\to\infty$であることを用いた. 2つ目の式は
\begin{align} \int_{\ZZ_p}f(-t)\,d\mu_{\lambda}(t)&=\lim_{N\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{p^N}}\sum_{k=0}^{p^N-1}\lambda^kf(-k)\\ &=\lim_{N\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{p^N}}\sum_{k=0}^{p^N-1}\lambda^{p^N-1-k}f(k+1-p^N)\\ &=-\frac 1{\lambda}\lim_{N\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{-p^N}}\sum_{k=0}^{p^N-1}\lambda^{-k}f(k+1)\\ &=-\frac 1{\lambda}\int_{\ZZ_p}f(t+1)\,d\mu_{\frac 1{\lambda}}(t) \end{align}
と示される. 3つ目の式は
\begin{align} &\sum_{i=0}^{N-1}\lambda^i\int_{\ZZ_p}f(i+Nt)\,d\mu_{\lambda^N}(t)\\ &=\sum_{i=0}^{N-1}\lambda^i\lim_{n\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{Np^n}}\sum_{k=0}^{p^n-1}\lambda^{Nk}f(i+Nk)\\ &=\lim_{n\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{Np^n}}\sum_{i=0}^{N-1}\sum_{k=0}^{p^n-1}\lambda^{i+Nk}f(i+Nk)\\ &=\lim_{n\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{Np^n}}\sum_{k=0}^{Np^n-1}\lambda^kf(k)\\ &=\lim_{n\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{Np^n}}\sum_{i=0}^{N-1}\sum_{k=0}^{p^n-1}\lambda^{k+ip^n}f(k+ip^n)\\ &=\lim_{n\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{Np^n}}\sum_{k=0}^{p^n-1}\lambda^{k}f(k)\sum_{i=0}^{N-1}\lambda^{ip^n}\\ &=\lim_{n\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{p^n}}\sum_{k=0}^{p^n-1}\lambda^{k}f(k)\\ &=\int_{\ZZ_p}f(t)\,d\mu_{\lambda}(t) \end{align}
と示される.

p進Lerch transcendentの性質

以下, $\lambda\in\CC_p, |\lambda-1|_p\geq 1$となるものとして固定する. 補題1の1つ目の式に$f(t):=\chi(x+t)\langle x+t\rangle^{-s}$とすると以下を得る.

差分公式

$s,x\in\ZZ_p$とする. このとき,
\begin{align} \lambda\Phi_p(\lambda,s,x+1;\chi)-\Phi_p(\lambda,s,x;\chi)=-\chi(x)\langle x\rangle^{-s} \end{align}
が成り立つ.

補題1の2つ目の式に$f(t):=\chi(1-x-t)\langle 1-x-t\rangle^{-s}$とすると以下を得る.

相反公式

$s,x\in\ZZ_p, \lambda\neq 0$とする. このとき,
\begin{align} \Phi_p(\lambda,s,1-x;\chi)=-\frac{\chi(-1)}{\lambda}\Phi_p\left(\frac 1{\lambda},s,x;\chi\right) \end{align}
が成り立つ.

補題1の3つ目の式に$f(t):=\chi(Nx+t)\langle Nx+t\rangle^{-s}$とすると以下を得る.

乗法公式

$s,x\in\ZZ_p, p\nmid N, |\lambda^N-1|_p\geq 1$とする. このとき
\begin{align} \sum_{i=0}^{N-1}\lambda^i\Phi_p\left(\lambda^N,s,x+\frac iN;\chi\right)=\chi(N)^{-1}\langle N\rangle^s\Phi_p(\lambda,s,Nx;\chi) \end{align}
が成り立つ.

$p$進ポリログ

$p$進Lerch transcendentで$x=0$とすると,
\begin{align} \Phi_p(\lambda,s,0;\chi)=\int_{\ZZ_p^\times}\chi(t)\langle t\rangle^{-s}\,d\mu_{\lambda}(t) \end{align}
となる. 特に, $s=n\in\ZZ$, $\omega$をTeichmüller指標として
\begin{align} \Phi_p(\lambda,n,0;\omega^{-n})=\int_{\ZZ_p^\times}t^{-n}\,d\mu_{\lambda}(t) \end{align}
となる. $|\lambda|_p<1$とすると, この領域において$1-\lambda^{p^N}\to 1$より,
\begin{align} \Phi_p(\lambda,n,0;\omega^{-n})&=\lim_{N\to\infty}\frac 1{1-\lambda^{p^N}}\sum_{\substack{1\leq k\leq p^N\\p\nmid k}}\frac{\lambda^k}{k^n}\\ &=\sum_{\substack{1\leq k\\p\nmid k}}\frac{\lambda^k}{k^n} \end{align}
となる. これは通常のColemanによる$p$進ポリログを
\begin{align} \Li_n(\lambda):=\sum_{1\leq k}\frac{\lambda^k}{k^n},\qquad |\lambda|_p< 1 \end{align}
とすると
\begin{align} \Phi_p(\lambda,n,0;\omega^{-n})&=\Li_n(\lambda)-p^{-n}\Li_n(\lambda^p) \end{align}
と表すことができる.

参考文献

[1]
Makoto Kawashima, Linear independence of special values of formal Laurent series, Osaka University doctoral dissertation, 2017
投稿日:17日前
更新日:14日前
数学の力で現場を変える アルゴリズムエンジニア募集 - Mathlog served by OptHub

この記事を高評価した人

高評価したユーザはいません

この記事に送られたバッジ

バッジはありません。

投稿者

Wataru
Wataru
1230
91799
超幾何関数, 直交関数, 多重ゼータ値などに興味があります

コメント

他の人のコメント

コメントはありません。
読み込み中...
読み込み中